“Omnibus” is het woord geworden dat bedrijfsleiders van kmo’s verontrust zodra het over duurzaamheid gaat. Achter die term schuilt een pakket Europese maatregelen dat begin 2026 de reikwijdte van de rapporteringsverplichtingen en de ruimte voor vrijwillige rapportering opnieuw heeft afgebakend. De vaakst gestelde vraag blijft dezelfde: en in Frankrijk, wanneer is het van toepassing? Hieronder de rechtstoestand op 8 november 2026, feit voor feit, zonder vooruit te lopen op wat nog niet vastligt.
Omnibus I: over welke richtlijn gaat het precies?
Het “Omnibus”-vereenvoudigingspakket heeft geleid tot twee teksten die zorgvuldig van elkaar moeten worden onderscheiden, omdat ze vaak worden verward.
De eerste, de zogenoemde “stop-the-clock”-richtlijn – Richtlijn (EU) 2025/794, vastgesteld op 14 april 2025 – heeft zich ertoe beperkt de rapporteringstermijnen uit te stellen zolang over de inhoudelijke hervorming werd onderhandeld. Het is een richtlijn over het tijdschema, niet over de inhoud.
De tweede, de eigenlijke “inhoudelijke” Omnibus I-richtlijn, is Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026. Na bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie op 26 februari 2026 is zij op 18 maart 2026 in werking getreden (CELEX-referentie 32026L0470). Het is deze tekst die het toepassingsgebied van de CSRD daadwerkelijk wijzigt en het mechanisme invoert dat de verzoeken aan kleine structuren begrenst.
Het nieuwe toepassingsgebied van de CSRD: twee cumulatieve drempels
De verandering met de zwaarste gevolgen betreft de kring van ondernemingen die onder de CSRD vallen. Na Omnibus I valt een onderneming alleen onder het verplichte toepassingsgebied als zij twee cumulatieve drempels overschrijdt:
- meer dan 1 000 werknemers;
- en meer dan € 450 miljoen netto-omzet.
Het gaat wel degelijk om een “en”: aan beide voorwaarden moet zijn voldaan. Het is geen regel van “twee van de drie criteria” zoals die elders in het boekhoudrecht voorkomt. Deze formulering legt de lat zeer aanzienlijk hoger: volgens de ramingen die bij de vaststelling werden genoemd, zou zij ongeveer 80% van de ondernemingen buiten het verplichte toepassingsgebied van de CSRD brengen.
Juist daar krijgt de VSME/VS zijn volle betekenis. Al die ondernemingen die niet langer verplicht zijn, verdwijnen daarmee niet van de ESG-radar van hun klanten en banken; zij stappen dan over op een vrijwillige en gestandaardiseerde rapportering. Om te begrijpen wat dit referentiekader inhoudt, zie onze achtergrondpagina over de VSME/VS-standaard en zijn twee modules.
Het waardeketenplafond (value chain cap): wat een opdrachtgever nog kan vragen
De andere belangrijke bijdrage van Omnibus I is de value chain cap, of het waardeketenplafond. Het idee: een grote onderneming die onder de CSRD valt, kan van haar zakenpartners met 1 000 werknemers of minder niet meer informatie eisen dan wat de vrijwillige standaard bevat.
Concreet zou een kmo die een overmaatse ESG-vragenlijst ontvangt, zich op dit plafond kunnen beroepen en de verzoeken die het overschrijden kunnen afwijzen; contractuele bedingen die meer zouden opleggen, zouden nietig zijn. Er is evenwel een uitzondering voorzien voor informatie die binnen eenzelfde sector gangbaar wordt gedeeld (de precieze formulering zal in de bekendgemaakte tekst staan). Dit mechanisme is verankerd in de jaarrekeningrichtlijn (Richtlijn 2013/34/EU) (de artikelen 19a en 29a, volgens voorstel COM(2025) 81) en wordt pas volledig operationeel na omzetting in nationaal recht.
Voor een kmo-leverancier is het een concreet beschermingsinstrument tegenover opdrachtgevers. In ons dossier over de VSME/VS en de waardeketen lichten we de werking ervan toe en hoe u een vragenlijst van een klant kunt beantwoorden.
De gedelegeerde handeling van 3 juli 2026: de vrijwillige standaard is sinds 24 september 2026 van kracht
Laatste en meest recente stukje van de puzzel: de vrijwillige standaard (VS). Na een openbare raadpleging van 6 mei tot 3 juni 2026 heeft de Europese Commissie op 3 juli 2026 een gedelegeerde handeling (referentie C(2026) 5011) met deze standaard vastgesteld.
Na toezending aan het Europees Parlement en de Raad voor een toetsingsperiode (scrutiny) is deze gedelegeerde handeling op 21 september 2026 in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt onder het nummer Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 ; zij is sinds 24 september 2026 van kracht. Let er wel op niet op de zaken vooruit te lopen: het waardeketenplafond dat zij vaststelt, is pas van toepassing op boekjaren die op of na 1 januari 2027 aanvangen. De afkorting “VS” wordt niet gedefinieerd in het dispositief van de gedelegeerde handeling — de teksten spreken van “voluntary reporting standard” — maar wordt inmiddels gebruikt door EFRAG, door de ANC (de Franse autoriteit voor boekhoudnormen) en door het Portail RSE van het Franse ministerie van Economie.
Deze vrijwillige standaard steunt op de VSME/VS, de standaard die door EFRAG is uitgewerkt en op 17 december 2024 aan de Commissie is overgelegd, en die al bij wijze van tussenoplossing is onderschreven door Aanbeveling (EU) 2025/1710 van 30 juli 2025 – een niet-bindende soft law-handeling. VSME/VS en VS zijn dus twee verwante maar onderscheiden zaken, in een verschillend stadium van juridische ontwikkeling.
Twee data die u niet mag verwarren. De standaard wordt bruikbaar zodra hij in werking treedt, d.w.z. op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (artikel 4). Het waardeketenplafond geldt daarentegen pas voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 aanvangen (artikel 3). Met andere woorden: niets belet een kmo om de standaard al vóór 2027 toe te passen.
En in Frankrijk, wanneer is het van toepassing?
Dat is de echte vraag. Laten we de mijlpalen in het tijdschema onthouden waarover vandaag consensus bestaat:
- Nieuwe CSRD-drempels: zij zijn van toepassing op boekjaren die op of na 1 januari 2027 aanvangen, met eerste verslagen die in 2028 worden gepubliceerd.
- Omzetting in Frans recht: de lidstaten moeten het CSRD-onderdeel van Omnibus I uiterlijk op 19 maart 2027 omzetten (het onderdeel over passende zorgvuldigheid, CSDDD, volgt een eigen tijdschema, tot 26 juli 2028).
- Value chain cap: het waardeketenplafond wordt volledig operationeel zodra die omzetting heeft plaatsgevonden.
- Vrijwillige standaard (VS): van kracht sinds 24 september 2026 (Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560); zijn waardeketenplafond is van toepassing op boekjaren die op of na 1 januari 2027 aanvangen.
Met andere woorden: voor een Franse kmo treedt in 2026 niets automatisch in werking. Het onderwerp wint vooral aan belang langs commerciële weg: verzoeken van klanten, bankdossiers, aanbestedingen. Het is die druk “van onderaf in de keten” die van de VSME/VS een nuttig instrument maakt, ruim vóór enige regelgevende termijn.
Wat is de stand van zaken? De tekst is op 21 september 2026 bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560) en is sinds 24 september 2026 in werking; elke stap (toezending aan de Raad, recht van bezwaar, bekendmaking) is gedateerd op onze monitoring van de regelgeving.
Wat dit concreet verandert voor uw onderneming
Om te onthouden: de CSRD spitst zich toe op de zeer grote ondernemingen; de overgrote meerderheid van de kmo’s en midcaps valt erbuiten; en om niet met lege handen te staan tegenover de ESG-vragenlijsten van hun zakenpartners, beschikken deze ondernemingen voortaan over een vrijwillig referentiekader dat voor hen is ontworpen en door het waardeketenplafond (value chain cap) wordt begrensd. Om na te gaan of u zelf al dan niet binnen het toepassingsgebied valt, beschrijft onze pagina over de VSME/VS-standaard de verschillende gevallen.
Omdat dit kader blijft evolueren – de bekendmaking van de VS in het Publicatieblad is de volgende stap om in de gaten te houden –, houden wij een gedateerde monitoringpagina met bronvermelding bij. Om elke tekst op de voet te volgen, raadpleeg ons nieuws en onze regelgevingsmonitoring over VSME/VS en VS, die bij elke ontwikkeling wordt bijgewerkt.
Bronnen en verificatie — gecontroleerd op 8 november 2026
Elke regelgevende bewering op deze pagina is gecontroleerd aan de hand van de officiële tekst. Met de onderstaande verwijzingen kunt u dat zelf nagaan.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 van de Commissie van 3 juli 2026 (vastgesteld onder referentie C(2026) 5011) „tot aanvulling van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad door het vaststellen van duurzaamheidsrapporteringsstandaarden voor vrijwillig gebruik door ondernemingen beschermd door het waardeketenplafond” — rechtsgrond: artikel 29 quater bis, lid 1, van Richtlijn 2013/34/EU. Bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (L-serie) op 21 september 2026, sinds 24 september 2026 in werking (artikel 4); artikel 3 (waardeketenplafond) is van toepassing op boekjaren die op of na 1 januari 2027 aanvangen. Officiële tekst op EUR-Lex · op 3 juli 2026 vastgestelde versie (pdf, Europese Commissie). Nuttige artikelen: 1 (definitie van het plafond); 2, lid 1 (wie de standaard mag toepassen); 3, lid 2 (het plafond omvat alleen de datapunten van bijlage II); 4 (inwerkingtreding); overweging 5 (einde van de rechtsgevolgen van de aanbeveling, boodschap aan financiers). Op 3 juli 2026 toegezonden aan het Parlement en de Raad (Raadsdocument 11697/26 van 9 juli 2026).
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 van de Commissie van 3 juli 2026 (vastgesteld onder referentie C(2026) 5010, herziening van de ESRS): vermindert het aantal verplichte datapunten met 61%. Bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie op 21 september 2026; treedt in werking op 10 november 2026 (artikel 3) en is van toepassing op boekjaren die op of na 1 januari 2027 aanvangen. Officiële tekst op EUR-Lex · vastgestelde versie (pdf, Europese Commissie).
- Aanbeveling (EU) 2025/1710 van 30 juli 2025 (onderschrijving van de VSME-standaard van EFRAG), PB van 5 augustus 2025 — tekst op EUR-Lex. Overweging 5 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 bepaalt dat de aanbeveling „zou moeten worden geacht geen rechtsgevolgen meer te hebben” vanaf de inwerkingtreding van die verordening, d.w.z. vanaf 24 september 2026.
- Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026 (Omnibus I), bekendgemaakt in het PB op 26 februari 2026, in werking getreden op 18 maart 2026 — tekst op EUR-Lex. Nationale omzetting uiterlijk op 19 maart 2027 verwacht.
- EFRAG — digitaal VSME/VS-sjabloon en XBRL-taxonomie, versie 2.0.0 van 4 november 2026 (opgesteld overeenkomstig de vrijwillige standaard (VS), Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560, bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie op 21 september 2026; zij vervangt versie 1.3.0 van 11 juni 2026, die EFRAG vraagt niet meer te gebruiken) — EFRAG-pagina.
Een vraag over het tijdpad? De voortgang van de teksten wordt, gedateerd, gevolgd op onze monitoring van de regelgeving.
Leave a Reply