“Omnibus” saret il-kelma li tinkwieta lill-mexxejja tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) hekk kif tissemma s-sostenibbiltà. Wara dan it-terminu hemm pakkett ta’ miżuri Ewropej li, fil-bidu tal-2026, fassal mill-ġdid il-kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligi ta’ rapportar u l-ispazju li jitħalla għar-rapportar volontarju. Il-mistoqsija l-aktar frekwenti tibqa’ l-istess: u fi Franza, meta japplika? Hawn hu l-istat tal-liġi fit-8 ta’ Novembru 2026, fatt b’fatt, mingħajr ma nantiċipaw dak li għadu mhux deċiż.
Omnibus I: liema direttiva qed nitkellmu dwarha eżattament?
Il-pakkett ta’ simplifikazzjoni “Omnibus” wassal għal żewġ testi li jeħtieġ jiġu distinti bir-reqqa, għax spiss jiġu konfużi.
L-ewwel wieħed, l-hekk imsejħa direttiva “stop-the-clock” – id-Direttiva (UE) 2025/794, adottata fl-14 ta’ April 2025 – sempliċement ipposponiet l-iskadenzi tar-rapportar sakemm tiġi nnegozjata r-riforma sostantiva. Hija direttiva ta’ kalendarju, mhux ta’ kontenut.
It-tieni, il-vera direttiva Omnibus I “ta’ kontenut”, hija d-Direttiva (UE) 2026/470 tal-24 ta’ Frar 2026. Ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fis-26 ta’ Frar 2026, daħlet fis-seħħ fit-18 ta’ Marzu 2026 (referenza CELEX 32026L0470). Huwa dan it-test li fil-fatt jemenda l-kamp ta’ applikazzjoni tas-CSRD u jintroduċi l-mekkaniżmu ta’ limitu massimu fuq it-talbiet indirizzati lill-istrutturi żgħar.
Il-kamp ta’ applikazzjoni l-ġdid tas-CSRD: żewġ limiti kumulattivi
Il-bidla bl-akbar konsegwenzi tikkonċerna l-kamp ta’ applikazzjoni tal-impriżi soġġetti għas-CSRD. Wara d-Direttiva Omnibus I, impriża taqa’ fil-kamp obbligatorju biss jekk taqbeż żewġ limiti kumulattivi:
- aktar minn 1 000 impjegat;
- u aktar minn EUR 450 miljun ta’ fatturat nett.
Il-loġika hija tassew dik ta’ “u”: iż-żewġ kundizzjonijiet iridu jiġu sodisfatti. Mhijiex regola ta’ “żewġ kriterji minn tlieta” bħal dawk li jinsabu f’partijiet oħra tal-liġi tal-kontabilità. Din il-formulazzjoni tgħolli l-limitu b’mod sinifikanti ħafna: skont l-istimi mressqa waqt l-adozzjoni, tkun toħroġ madwar 80% tal-impriżi mill-kamp obbligatorju tas-CSRD.
Hawnhekk il-VSME/VS jieħu s-sens sħiħ tiegħu. L-impriżi kollha li joħorġu mill-obbligu ma jisparixxux minħabba f’hekk mir-radar ESG tal-klijenti u tal-banek tagħhom; għalhekk iduru lejn rapportar volontarju u standardizzat. Biex tifhem x’inhu dan il-qafas ta’ referenza, ara l-paġna ta’ sfond tagħna dwar l-istandard VSME/VS u ż-żewġ moduli tiegħu.
Il-value chain cap: x’jista’ għadu jitlob il-klijent korporattiv
Il-kontribut ewlieni l-ieħor tad-Direttiva Omnibus I huwa l-value chain cap, jew il-limitu massimu tal-katina tal-valur. L-idea: impriża kbira soġġetta għas-CSRD ma tistax titlob mingħand is-sħab tagħha b’1 000 impjegat jew inqas aktar informazzjoni minn dik li fiha l-istandard volontarju.
Konkretament, SME li tirċievi kwestjonarju ESG sproporzjonat tkun tista’ tinvoka dan il-limitu u twarrab it-talbiet li jaqbżuh; il-klawżoli kuntrattwali li jimponu aktar ikunu nulli. Madankollu, hemm eċċezzjoni prevista għall-informazzjoni li normalment tinqasam fl-istess settur (il-formulazzjoni eżatta se tidher fit-test ippubblikat). Dan il-mekkaniżmu huwa ankrat fid-Direttiva dwar il-Kontabilità 2013/34/UE (l-Artikoli 19a u 29a, skont il-proposta COM(2025) 81) u jsir kompletament operattiv biss wara t-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali.
Għal SME fornitriċi, din hija għodda konkreta ta’ protezzjoni fil-konfront tal-klijenti korporattivi. Nispjegaw fid-dettall kif taħdem u kif twieġeb għal kwestjonarju ta’ klijent fid-dossier tagħna dwar il-VSME/VS u l-katina tal-valur.
L-att delegat tat-3 ta’ Lulju 2026: l-istandard volontarju ilu fis-seħħ mill-24 ta’ Settembru 2026
L-aħħar biċċa tal-puzzle, l-aktar riċenti: l-istandard volontarju (VS). Wara konsultazzjoni pubblika li saret mis-6 ta’ Mejju sat-3 ta’ Ġunju 2026, il-Kummissjoni Ewropea adottat, fit-3 ta’ Lulju 2026, att delegat (referenza C(2026) 5011) li jistabbilixxi dan l-istandard.
Wara t-trażmissjoni tiegħu lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill għal perjodu ta’ skrutinju (scrutiny), dan l-att delegat ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fil-21 ta’ Settembru 2026 bin-numru Regolament Delegat (UE) 2026/1560; huwa fis-seħħ mill-24 ta’ Settembru 2026. Madankollu, għandu jiġi evitat li wieħed jaqbeż l-istadji: il-limitu massimu tal-katina tal-valur li huwa jistabbilixxi japplika biss għas-snin finanzjarji li jibdew mill-1 ta’ Jannar 2027. Is-sigla “VS” mhijiex definita fid-dispożizzjonijiet tal-att delegat — it-testi jitkellmu dwar “voluntary reporting standard” — iżda issa qed tintuża mill-EFRAG, mill-ANC (l-awtorità Franċiża tal-istandards tal-kontabilità) u mill-Portail RSE tal-Ministeru Franċiż tal-Ekonomija.
Dan l-istandard volontarju huwa bbażat fuq il-VSME/VS, l-istandard żviluppat mill-EFRAG u ppreżentat lill-Kummissjoni fis-17 ta’ Diċembru 2024, diġà adottat fuq bażi proviżorja skont ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/1710 tat-30 ta’ Lulju 2025 – att ta’ soft law, mhux vinkolanti. Għalhekk, il-VSME/VS u l-VS huma żewġ oġġetti relatati, iżda distinti, fi stadju differenti ta’ żvilupp ġuridiku.
Żewġ dati li m’għandhomx jitħalltu. L-istandard isir użabbli malli jidħol fis-seħħ, jiġifieri fit-tielet jum wara l-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (l-Artikolu 4). Il-limitu massimu tal-katina tal-valur, min-naħa l-oħra, japplika biss għas-snin finanzjarji li jibdew fl-1 ta’ Jannar 2027 jew wara (l-Artikolu 3). Fi kliem ieħor: xejn ma jżomm lil impriża żgħira jew ta’ daqs medju milli tapplika l-istandard qabel l-2027.
U fi Franza, meta japplika?
Din hija l-mistoqsija vera. Ejja nżommu f’moħħna l-punti ta’ referenza tal-kalendarju li llum hemm kunsens dwarhom:
- Limiti ġodda tas-CSRD: japplikaw għas-snin finanzjarji li jibdew fl-1 ta’ Jannar 2027 jew wara, bl-ewwel rapporti ppubblikati fl-2028.
- Traspożizzjoni fil-liġi Franċiża: l-Istati Membri għandhom jittrasponu l-parti CSRD tad-Direttiva Omnibus I sa mhux aktar tard mid-19 ta’ Marzu 2027 (il-parti dwar id-diliġenza dovuta, CSDDD, issegwi kalendarju proprju, sas-26 ta’ Lulju 2028).
- Value chain cap: isir kompletament operattiv ladarba ssir din it-traspożizzjoni.
- Standard volontarju (VS): fis-seħħ mill-24 ta’ Settembru 2026 (Regolament Delegat (UE) 2026/1560); il-limitu massimu tal-katina tal-valur tiegħu japplika għas-snin finanzjarji li jibdew fl-1 ta’ Jannar 2027 jew wara.
Fi kliem ieħor, għal SME Franċiża xejn ma jiskatta awtomatikament fl-2026. Is-suġġett qed jikseb importanza l-aktar permezz tal-kanal kummerċjali: talbiet mill-klijenti, fajls bankarji, sejħiet għall-offerti. Hija din il-pressjoni “minn isfel tal-katina” li tagħmel mill-VSME/VS għodda utli ħafna qabel kwalunkwe skadenza regolatorja.
Fejn wasal it-test? Ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE fil-21 ta’ Settembru 2026 (Regolament Delegat (UE) 2026/1560), huwa fis-seħħ mill-24 ta’ Settembru 2026; kull stadju (trażmissjoni lill-Kunsill, dritt ta’ oġġezzjoni, pubblikazzjoni) huwa ddatat fuq il-monitoraġġ regolatorju tagħna.
X’jinbidel konkretament għall-impriża tiegħek
Li għandu jinżamm f’moħħok: is-CSRD qed tiffoka mill-ġdid fuq l-impriżi kbar ħafna; il-maġġoranza l-kbira tal-SMEs u tal-impriżi ta’ daqs intermedju (mid-caps) joħorġu minnha; u biex ma jsibux ruħhom mingħajr għodod quddiem il-kwestjonarji ESG tas-sħab tagħhom, dawn l-impriżi issa għandhom qafas ta’ referenza volontarju maħsub għalihom, limitat mill-value chain cap. Biex tkun taf jekk int stess taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni jew le, il-paġna tagħna dwar l-istandard VSME/VS tispjega fid-dettall is-sitwazzjonijiet possibbli.
Peress li dan il-qafas għadu qed jevolvi – il-pubblikazzjoni tal-VS fil-Ġurnal Uffiċjali hija l-pass li jmiss li għandu jiġi segwit –, aħna nieħdu ħsieb paġna ta’ monitoraġġ b’dati u sorsi. Biex issegwi kull test hekk kif jiżviluppa, ikkonsulta l-aħbarijiet u l-monitoraġġ regolatorju tal-VSME/VS u tal-VS tagħna, li tiġi riveduta ma’ kull żvilupp.
Sorsi u verifika — ivverifikat fit-8 ta’ Novembru 2026
Kull dikjarazzjoni regolatorja f’din il-paġna ġiet ivverifikata fuq it-test uffiċjali. Ir-referenzi hawn taħt jippermettulek tivverifikaha int stess.
- Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2026/1560 tat-3 ta’ Lulju 2026 (adottat bir-referenza C(2026) 5011), “li jissupplimenta d-Direttiva 2013/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill billi jistabbilixxi standards tar-rapportar dwar is-sostenibbiltà għall-użu volontarju mill-impriżi protetti bil-limitu massimu tal-katina tal-valur” — bażi ġuridika: l-Artikolu 29ca(1) tad-Direttiva 2013/34/UE. Ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE (serje L) fil-21 ta’ Settembru 2026, fis-seħħ mill-24 ta’ Settembru 2026 (l-Artikolu 4); l-Artikolu 3 tiegħu (limitu massimu tal-katina tal-valur) japplika għas-snin finanzjarji li jibdew fl-1 ta’ Jannar 2027 jew wara. Test uffiċjali fuq EUR-Lex · verżjoni adottata fit-3 ta’ Lulju 2026 (PDF, Kummissjoni Ewropea). Artikoli utli: 1 (definizzjoni tal-limitu massimu), 2(1) (min jista’ japplika l-istandard), 3(2) (il-limitu massimu jinkludi biss il-punti tad-data tal-Anness II), 4 (dħul fis-seħħ), premessa 5 (tmiem l-effetti legali tar-Rakkomandazzjoni, messaġġ lill-finanzjaturi). Trażmess lill-Parlament u lill-Kunsill fit-3 ta’ Lulju 2026 (referenza tal-Kunsill 11697/26 tad-9 ta’ Lulju 2026).
- Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2026/1563 tat-3 ta’ Lulju 2026 (adottat bir-referenza C(2026) 5010, reviżjoni tal-ESRS): inaqqas b’61% l-għadd ta’ punti tad-data obbligatorji. Ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE fil-21 ta’ Settembru 2026; jidħol fis-seħħ fl-10 ta’ Novembru 2026 (l-Artikolu 3) u japplika għas-snin finanzjarji li jibdew fl-1 ta’ Jannar 2027 jew wara. Test uffiċjali fuq EUR-Lex · verżjoni adottata (PDF, Kummissjoni Ewropea).
- Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/1710 tat-30 ta’ Lulju 2025 (approvazzjoni tal-VSME tal-EFRAG), ĠU tal-UE tal-5 ta’ Awwissu 2025 — test fuq EUR-Lex. Il-premessa 5 tar-Regolament Delegat (UE) 2026/1560 tipprevedi li “jenħtieġ li titqies li m’għadhiex tipproduċi effetti legali” mid-dħul fis-seħħ ta’ dan tal-aħħar, jiġifieri mill-24 ta’ Settembru 2026.
- Direttiva (UE) 2026/470 tal-24 ta’ Frar 2026 (Omnibus I), ippubblikata fil-ĠU tal-UE fis-26 ta’ Frar 2026, fis-seħħ mit-18 ta’ Marzu 2026 — test fuq EUR-Lex. It-traspożizzjoni nazzjonali hija mistennija mhux aktar tard mid-19 ta’ Marzu 2027.
- EFRAG — mudell diġitali VSME/VS u tassonomija XBRL, verżjoni 2.0.0 tal-4 ta’ Novembru 2026 (imfassla f’konformità mal-istandard volontarju (VS), jiġifieri r-Regolament Delegat (UE) 2026/1560 ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE fil-21 ta’ Settembru 2026; tissostitwixxi l-verżjoni 1.3.0 tal-11 ta’ Ġunju 2026, li l-EFRAG jitlob li ma tibqax tintuża) — paġna tal-EFRAG.
Mistoqsija dwar il-kalendarju? L-istat ta’ avvanz tat-testi huwa segwit, b’dati, fuq il-monitoraġġ regolatorju tagħna.
Leave a Reply